De keerzijde van permacultuur
Toen ik begon met permacultuur, was ik enthousiast. Het idee van een zelfvoorzienend systeem dat bodemgezondheid en biodiversiteit bevordert, klonk fantastisch. Een tuin waarin je niets hoeft te doen! Maar al snel ontdekte ik dat er ook nadelen zijn. Niet omdat permacultuur niet werkt, maar omdat de praktijk weerbarstiger is dan de theorie.
Permacultuur: meer werk dan gedacht
Ik dacht dat permacultuur uiteindelijk minder werk zou zijn dan een moestuin met jaarlijks nieuwe planten. Maar de eerste jaren vragen juist veel meer tijd dan ik had verwacht.
Bijvoorbeeld het aanleggen van het deel met het voedselbos. Voordat je kunt planten, moet de bodem verbeterd worden. Dat betekent dat je maanden bezig bent met verwijderen van bramen en brandnetels, mulchen, composteren en groenbemesters inzaaien. Wanneer de eerste bomen en struiken erin staan, ben je nog lang niet klaar. Je blijft mulchlagen aanvullen en de jonge planten beschermen tegen slakken en andere vijanden.
Daarnaast moet je constant observeren hoe het systeem zich ontwikkelt. Waar houdt zich water vast? Waar groeien ongewenste planten te veel? Het idee van ‘laat de natuur haar werk doen’ blijkt in de praktijk niet te betekenen dat ik achterover kan leunen.
Lage opbrengsten in de beginfase
Ik weet dat de opbrengsten in de eerste jaren lager zijn dan bij een klassieke moestuin, maar dat kan best frustrerend zijn. Bij het aanleggen van de permacultuurbedden verwacht je misschien een rijke oogst. In plaats daarvan groeien de groenten traag. De bodembalans is misschien nog niet optimaal, en ik had waarschijnlijk te weinig ervaring met combinatieteelt. Planten geven misschien veel blad, maar weinig vruchten. De pompoenen groeiden geweldig, maar onder de bladeren nauwelijks vruchten.
In de supermarkt liggen perfecte groenten voor een paar euro per kilo, terwijl je zelf maanden werk steekt in een matige oogst. Misschien zijn er meerdere jaren voor nodig om het eigen systeem echt productief te krijgen.
Ontwerp bepaalt alles: beginnersfouten zijn fataal
Een van de grootste fouten kan zijn dat je denkt dat je het ontwerp zelf wel kan maken. Je kunt boeken lezen, YouTube-video’s bekijken en een paar cursussen volgen. Dat lijkt misschien genoeg. Maar in de praktijk maak je waarschijnlijk cruciale fouten.
Bijvoorbeeld met de waterhuishouding. Misschien heb je geen rekening gehouden met de afwatering van het terrein. Na een paar flinke regenbuien staan sommige delen van de tuin onder water, terwijl andere stukken uitgedroogd raken.
Of de plaatsing van vaste planten. Als je bessenstruiken te dicht bij snelgroeiende bomen plant. Binnen een paar jaar krijgen ze te weinig licht en vermindert de opbrengst drastisch. Een ervaren permacultuurontwerper kan je voor deze fouten behoeden.
De Grenstuin leggen we aan op basis van het permacultuurontwerp van Bor Borren Permacultuur.
Samenvatting
Permacultuur is zeker niet de makkelijkste weg nemen. De eerste jaren kosten meer tijd dan je verwacht. De opbrengsten vallen in het begin tegen. Ik heb geleerd dat bij permacultuur geduld nodig is, en dat een goed ontwerp belangrijk is. Wie met permacultuur begint, doet er goed aan om realistische verwachtingen te hebben en advies te vragen aan een ervaren ontwerper.
Heb jij ervaring met permacultuur? Welke uitdagingen kwam jij tegen? Laat het me weten!
Gepost op: 1-3-2025
Gepost door: Hans Kalmijn