Bokashi: Voedselresten als voeding voor de tuin

In mijn tuin probeer ik zoveel mogelijk kringlopen te sluiten. Sinds een paar maanden gebruik ik Bokashi om mijn keukenafval om te zetten in voeding voor de bodem. Dit fermentatieproces, dat plaatsvindt in een afgesloten emmer met een speciale mix van micro-organismen, is wat anders dan traditioneel composteren. Er is geen afbraak door zuurstof en schimmels. Het materiaal in de emmer wordt geconserveerd en omgezet in voeding voor de bodem.

Het grote voordeel van Bokashi is dat bijna al mijn keukenafval bruikbaar is. Gekookt voedsel, brood en citrusvruchten, die normaal niet op de composthoop mogen, kunnen probleemloos in de emmer. Na een paar weken fermenteren begraaf ik de gefermenteerde resten in de tuin. Hier worden ze verder afgebroken, verbeteren ze de bodemstructuur en stimuleren ze het bodemleven. Daarnaast geeft de emmer een voedzaam sap af, dat ik verdund gebruik als plantenvoeding.

Hoe werkt Bokashi?

Bokashi is een Japans woord en betekent ‘gefermenteerd organisch materiaal’. Het proces maakt gebruik van effectieve micro-organismen (EM), die zorgen voor fermentatie zonder dat het afval gaat rotten of stinken.

Stap 1: Keukenafval verzamelen
Alles begint met een Bokashi-emmer. Dit is een luchtdichte emmer met een kraantje aan de onderkant. Elke dag voeg ik mijn keukenafval toe. Hierin gaan groente- en fruitresten, maar ook voedsel dat niet op de composthoop kan, zoals brood, zuivel en etensresten.
Stap 2: Micro-organismen toevoegen
Bij elk laagje afval strooi ik een handvol Bokashi-starter. Dit is een mengsel van tarwezemelen met effectieve micro-organismen. Deze bacteriën en gisten zorgen ervoor dat het afval niet bederft, maar fermenteert. Dit is vergelijkbaar met hoe zuurkool wordt gemaakt.
Stap 3: Laten fermenteren
Als de emmer vol is, sluit ik hem goed af en laat ik het mengsel twee weken staan. Ondertussen tap ik het Bokashi-sap af. Dit sap, rijk aan nuttige microben, verdun ik (1:100) en geef ik aan mijn planten.
Stap 4: Ingraven in de tuin
Na twee weken is de inhoud gefermenteerd. Het afval is niet afgebroken, maar wel voorverteerd door de micro-organismen. Ik begraaf het in de grond, waar wormen en bodemleven het verder afbreken.

Toepassingen van Bokashi in de tuin

Bokashi is veelzijdig en past goed in elke tuin. Je kunt het ingraven in de bodem. De gefermenteerde resten worden snel opgenomen door de bodem. Dit verrijkt de grond met voeding en stimuleert micro-organismen.
Je kunt hiermee ook mulchen onder bomen en struiken, als een laag mulch. Dit helpt de bodem om vocht vast te houden en maakt voedingsstoffen beschikbaar.
Het bokashi-sap is ook vloeibare voeding. Het sap bevat enzymen en nuttige bacteriën. Verdund (1:100) geef ik het als plantenvoeding of giet ik het in de gootsteen om leidingen schoon te houden.
Bodemherstel kan ook. Uitgeputte grond krijgt een boost door Bokashi. Het stimuleert bodemleven en maakt voedingsstoffen vrij voor planten. Je kunt Bokashi goed combineren met compost, Bokashi versnelt het composteringsproces. Als ik het toevoeg aan mijn composthoop, wordt deze sneller afgebroken.

Voordelen van Bokashi voor bodem en tuin

Bokashi heeft veel voordelen ten opzichte van traditioneel composteren. Traditioneel composteren kost maanden, terwijl Bokashi slechts twee weken nodig heeft. Omdat het fermentatieproces anaeroob verloopt (zonder zuurstof), ontstaan er geen onaangename geuren.
Bij gewone compostering gaan voedingsstoffen verloren door afbraak en verdamping. Bokashi behoudt bijna alle mineralen en maakt ze beschikbaar voor planten.

Op een composthoop mag geen brood, vlees of gekookt voedsel, maar Bokashi verwerkt dit wel. Dit voorkomt onnodig afval. Bokashi stimuleert bacteriën, schimmels en bodemorganismen. Dit helpt planten om voeding beter op te nemen en ziekten te weerstaan. Door Bokashi krijgt de bodem een losse, luchtige structuur. Dit maakt de grond beter waterdoorlatend en verhoogt de vruchtbaarheid.

Samenvatting

Bokashi is een eenvoudige manier om keukenafval om te zetten in voeding voor de tuin. Het fermentatieproces verloopt geurloos en maakt voedingsstoffen beschikbaar voor bodem en planten. Vrijwel al het keukenafval kan in de Bokashi-emmer, inclusief etensresten die normaal niet gecomposteerd mogen worden. Na twee weken fermenteren wordt de gefermenteerde inhoud in de grond begraven. Dit verrijkt de bodem met nuttige microben en bevordert een actief bodemleven. Daarnaast levert de Bokashi-emmer een voedzaam sap op, dat verdund als plantenvoeding gebruikt kan worden. Bokashi heeft veel voordelen. Het werkt sneller dan composteren, behoudt voedingsstoffen en is geschikt voor een breed scala aan afval. De bodem wordt vruchtbaarder en de structuur verbetert.

Reo, de Bokashi-speurder

Bokashi bleek niet alleen een feestmaal voor mijn tuin, maar ook voor mijn Kooikerhond Reo. Enthousiast begon ik met het ingraven van mijn gefermenteerde keukenafval. Ik had het netjes onder de grond verstopt, zodat het rustig kon verteren.
De volgende ochtend zag mijn tuin eruit alsof er een mol doorheen was gegaan. Overal hoopjes aarde. Mijn eerste gedachte? Ongedierte! Maar toen zag ik Reo met een trotse blik en een – tja – nogal modderige poten. Hij had mijn Bokashi opgegraven en opgegeten. Blijkbaar vond hij de gefermenteerde resten net zo lekker als de micro-organismen in de bodem. Sindsdien begraaf ik mijn Bokashi dieper en houd ik Reo goed in de gaten. Een leermoment voor mij (en een culinair avontuur voor mijn hond)!

Heb jij al ervaring met Bokashi? Of een huisdier met een onverwachte smaak? Laat het me weten!

Gepost op: 15-2-2025
Gepost door: Hans Kalmijn